• LOTTE THISSEN

Twee werelden van processies: Roermond en Antigua

Processie door mijn straat in Antigua
ARTIKEL DELEN OP SOCIALE MEDIA

In mei 2012 vond in Roermond de puttenprocessie plaats. Schoorvoetend zal ik toegeven dat ik nog nooit van deze processie had gehoord en ook niet over de geschiedenis achter deze processie. Het was mijn promotor Leonie Cornips (nota bene uit het zuidelijke Heerlen!) die mij op dit stukje geschiedenis uit mijn eigen geboortestad wees. Ik was verrast, processies in Roermond?

Tot dan toe kende ik processies alleen uit Guatemala, waar in de heilige week voor Pasen elke dag een processie plaatsvindt met alfombra’s (bloemtapijten), walmen wierrook en rijendik publiek. Nooit geweten dat dit ook in mijn Roermond gebeurde! De antropoloog ging op onderzoek uit en mede daardoor ontdekte ik Roermondenaar.nl waar ik kon lezen over de putbeelden waar de processie voor bedoeld was. Net op tijd ontdekte ik dat ik mij kon aanmelden als vrijwilligster bij de groep van Camillus om de bewoners te begeleiden voor, tijdens en na de processie.

Op een gure zaterdag staan we dan ook, na frietjes te hebben gegeten bij Piet Friet, in rij opgesteld bij het Munsterplein. Elke groep heeft zijn eigen kaars bij zich om deze naar de Kapel in ’t Zand te dragen waarbij enkele putbeelden gepasseerd worden. Winkelend publiek loopt langs met een nieuwsgierige blik; ze lijken net zo onwetend van dit gebeuren als ik een paar weken daarvoor ook was.

Onder begeleiding van de pastoor en zijn gevolg, de brandweer en een orkest, beginnen we aan onze tocht. Ik ben verbijsterd door het kleine aantal toeschouwers langs de route. Evenmin begrijp ik dat de processie amper begeleid wordt, waardoor we ons leven moeten wagen op het Zwartbroekplein wanneer er een auto zonder pardon doorrijdt. Wanneer we bij de Kapel zijn aangekomen en iedereen een plek heeft gevonden in de kerk, blijft het lang stil. De deuren zijn door enkele vrijwilligers gesloten omdat de bewoners van Camillus het koud hebben. Een enorm gebons op de deur volgt: de pastoor en zijn gevolg waren buitengesloten! De sfeer in de kerk is hierna jolig en rumoerig te noemen, zeker wanneer de pastoor een ladder beklimt om een putkaars aan te steken en hier zelf een grap over maakt. In de koude kerkbank in de Kapel kan ik niets anders dan even terugdenken aan de processies in mijn veldwerkstadje Antigua in het Midden-Amerikaanse land Guatemala.

Op een zondagmiddag ver voor Pasen zijn mijn studiegenoten en ik bezig met een ontdekkingstocht door onze nieuwe verblijfstad. Op de terugweg naar huis, zitten er veel mensen op stoepen te wachten op iets dat gaat komen. Nieuwsgierig nemen wij ook plaats op een stoep en daar ervaren wij onze eerste Guatemalteekse processie: een beetje angstaanjagend, serieus van toon en totaal niet in lijn met de vrolijke ballonnen die verkocht worden door kleine inheemse vrouwen in prachtige traje (traditionele klederdracht).

Na die eerste processie volgen er nog meer, met als hoogtepunt La Semana Santa. Dit is de heilige week voor Pasen waarin er op elke dag een of meerdere processies plaatsvinden. Deze processies zijn indrukwekkend door het ritueel van alfombra's waarover de processies (waarin mensen enorme podia dragen met heilige beelden erop) mogen lopen. De inwoners van de stad maken deze gekleurde bloemtapijten midden in de nacht, zo nauwkeurig mogelijk zeven ze het gruis in de mooiste patronen terwijl de vrolijke salsamuziek over de kinderkopjes schalt. In onze straat is de ene alfombra nog mooier dan de andere. Het is ongelofelijk dat deze mensen de hele nacht met zoveel toewijding en precisie te werk gaan, terwijl de processies hun kunstwerken binnen een paar seconden vertrappen.

Wat ik in Roermond verwachtte van de putprocessie, leek in de verste verte niet op wat ik kende uit Guatemala. In Antigua zou niemand het zich in zijn hoofd halen om nog even snel voor een processie door te rijden met zijn auto, simpelweg omdat de hele stad muurvast staat door het publiek. In Antigua zou de pastoor geen grapjes maken in de kerk. In Roermond, aan de andere kant, zouden weinig mensen zich bereid voelen een hele nacht aan een bloementapijt te gaan werken. In Roermond worden er geen grote gevaartes gedragen in de processie, maar een klein bescheiden Mariabeeld. Ondanks deze verschillen vond ik het indrukwekkend om te zien dat een ritueel, dat ik als exotisch en Guatemalteeks had bestempeld, terug heb gevonden in mijn eigen geboortestad Roermond.

 

Kent u leuke activiteiten of mensen die interessant kunnen zijn voor mijn onderzoek, neemt u dan via onderstaand formulier contact met mij op.

Stuur een bericht naar Lotte Thissen








Kunt u de cijfers niet lezen? Klik hier om een nieuwe serie te krijgen

VOLG ROERMONDENAAR.NL
WIE WOONDE WAAR IN ROERMOND 1937
TAALGEBRUIK EN CULTUUR IN ROERMOND

Lotte onderzoekt het taalgebruik in Roermond. Ze kijkt daarbij naar verschillende talen en hoe deze door de vele verschillende inwoners van Roermond gebruikt worden in het dagelijkse leven.

Lees verder

TELEFOONGIDS VAN ROERMOND UIT 1906